▸ Những viên gạch nền móng…

0

Bế mạc Hội nghị Thể dục thể thao toàn miền Bắc lần thứ III (Tháng 3-1960), Trung tướng Hoàng Văn Thái, Chủ nhiệm Ủy ban Thể dục thể thao Trung ương trình bày bản Nghị quyết dài 2 trang, trong đó có câu: “Phải khẩn trương tiến hành việc đào tạo cán bộ TDTT chính quy: Có kỹ thuật, có chuyên môn, có lòng yêu ngành nghề để phát triển phong trào TDTT rộng khắp, đẩy mạnh xây dựng miền Bắc XHCN và đấu tranh thống nhất nước nhà. Trước mắt nhanh chóng khai giảng khóa 1 Trường Trung cấp TDTT TW…”.

Những viên gạch nền móng…

Ngày 25 tháng 9 năm 1959, Trường Trung cấp TDTT Trung ương có quyết định thành lập. Trường đặt tại Rừng Sặt thuộc làng Trang Liệt, xã Đồng Quang, huyện Tiên Sơn, tỉnh Bắc Ninh (nay là phường Trang Hạ, thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh). Nguyên là doanh trại bộ đội có sẵn từ trước, năm 1958 Trường TDTT Quân đội do Bộ Quốc phòng quản lý đặt tại đây. Tuy nhiên, với sự quan tâm của các cấp với TDTT, đặc biệt của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Trường TDTT quân đội đã nhường cho Trường Trung cấp TDTT Trung ương. Về tiếp quản “doanh trại” thvầy trò đã không ngừng nỗ lực vừa lao động sửa sang nhà ở, vừa kiến thiết sân bãi, đường “pit” để tập luyện.

Từ tháng 3-1959 một số trong 300 học sinh Khóa Trung cấp1 khắp miền Bắc lần lượt tập trung về Trường tại Rừng Sặt. Họ là thanh niên xung phong, bộ đội xuất ngũ, cán bộ địa phương được cử đi học đã sớm có mặt để bổ túc thêm văn hóa. Số đông khác văn hóa hết cấp 2 qua thi tuyển cũng hồ hởi tựu trường.

Để kịp cho năm học đầu của Trường Trung cấp TDTT Trung ương, Chủ nhiệm Ban Thể dục thể thao Trung ương Hoàng Anh đã chỉ thị phải triển khai nhanh khâu tổ chức như Ban Giám hiệu, các phòng Tổ chức-hành chính, giáo vụ, giáo viên. Hiệu trưởng Nguyễn Tính, nguyên Đại úy quân đội, Thư ký riêng của Tướng Nguyễn Chí Thanh được biệt phái sang; Phó hiệu trưởng, Đại úy Vũ Tiến Quân, nguyên thư ký riêng của Tướng Hoàng Văn Thái. Lực lượng giáo viên có trên 20 người. Giáo viên chính trị: Linh Sơn. Phụ trách giáo vụ: cựu VĐV bơi lội Đông Dương Vương Bích Nhượng. Phụ trách tổ chức: Lê Văn Hoan. Lo việc ăn ở 3 bữa/ngày cho học sinh, giáo viên là “anh bộ đội Cụ Hồ” quê miền Nam tập kết Trương Ngọc Trọng cùng nhân viên nhà ăn, tiếp phẩm hơn nửa tiểu đội.

Giáo viên dạy văn hóa: Nguyễn Văn Hòa, Trần Cảnh Huề, Nguyễn Thế Hải, Lê Kim Thuyên, Lê Hòa. Giáo viên lý thuyết và thực hành: Hoàng Tuấn Kiệt, Đoàn Ngọc Lý, Đặng Thị Kim Chi (Thể dục), Quản Hữu Huy, Đặng Tuệ Trí (Điền kinh), Phụ trách các môn bóng: Nguyên phó trưởng Đoàn Thể thao quân đội, HLV bóng đá Nguyễn Thông và Nguyễn Ngọc Oanh (Bóng đá); các cựu danh thủ Lê Thanh Căn, Nguyễn Đức Quỳ (Bóng chuyền); Trịnh Văn Căn (Bơi lội), Đặng Ngọc Giao (Bóng rổ). Giáo viên xạ kích: Phạm Văn Ngữ. Dạy Y sinh: Bác sĩ Nguyễn Xuân Điền, Phạm Xuân Nhàn…

Khoa 1 truong dai hoc tdtt bn

Giờ học thực hành của sinh viên trường Trung cấp TDTT Trung Ương

Những ngày đầu gian nan…

Các sân bóng đá, bóng chuyền, bóng rổ được gấp rút hoàn thành. Khu tập thể dục đặt xà đơn, xà kép, vòng treo, nhảy ngựa (dành cho nam), xà lệch, cầu thăng bằng, thể dục tự do có thảm, nhảy ngựa (dành cho nữ). Khóa 1 chưa có bể bơi, nên chưa có môn bơi lội, bóng bàn.

Học sinh khóa Trung cấp 1 vừa học thực hành, vừa học lý thuyết, ngày hai buổi sáng chiều 8 tiếng. Với nếp sống quân sự hóa, sáng 5 giờ 30 kẻng dạy tập thể dục vệ sinh, rèn luyện thể lực cá nhân, ăn sáng rồi ra sân bãi. Từ sân dãy nhà lá, học sinh các lớp nghiêm chỉnh đội ngũ đi đều ra bãi tập. Lớp trưởng hoặc trực ban hô cả lớp “nghiêm” mời giáo viên nhận lớp. Tối chủ nhật đúng 20 giờ 30 điểm danh. 21 giờ tắt đèn, buông màn ngủ. Mấy năm đầu, nhà trường thiếu thốn đủ thứ: Điện sinh hoạt dùng máy nổ chỉ phát đến 22 giờ. Nước ăn, nước tắm giặt của học sinh-sinh viên đều là nước giếng đào. Mỗi tháng thầy trò chỉ được xem chiếu bóng một lần.

Tuy nhiên, so với các trường đại học, trung cấp hiện có hồi bấy giờ, thì học sinh-sinh viên trường thể thao rừng Sặt sướng hơn cả. Nhà nước cấp 34 đồng/tháng, ngày ăn 3 bữa. Đường, thịt, hoa quả ăn giữa buổi tập cả sáng chiều được phát đến tận đầu giường từng học sinh. Gạo ăn 18 kg và đồ dùng cho tập luyện như giầy ba ta, tất, quần áo mùa hè, mùa đông cấp phát đầy đủ. Mùa rét học sinh có thêm bộ quần áo dệt kim.

Trước sự quan tâm đặc biệt có một không hai đó, học sinh-sinh viên học tập vô cùng an tâm. Ai nấy đều một lòng một dạ thi đua học và tập, phấn đấu đạt kết quả cao nhất ở từng học kỳ, từng năm học. Khóa Trung cấp I tuy chỉ học có 18 tháng, tử cuối năm 1959 đến giữa năm 1961 đã thi tốt nghiệp ra trường. Chuyện ngỡ như mơ, trước ngày nhận “Bằng tốt nghiệp” hai ba tháng, tất thảy các tỉnh, thành phố, các bộ, ngành, các khu công nghiệp, nhiều công nông, lâm trường, nhiều trường đại học, trung cấp đã “đặt đơn” xin cán bộ TDTT ở Phòng Tổ chức nhà trường và trên Ủy ban TDTT Trung ương.

Khoa 1 truong dai hoc tdtt bn

Giáo viên và sinh viên trung cấp khóa 1 nhà trường diễu hành trên quảng trường Ba Đình ngày 2/9/1960, Chào mừng 15 năm cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9

Lứa quả ngọt mùa đầu…

Mùa hè năm 1961, đàn chim đầu tiên của Rừng Sặt tỏa về hơn 40 tỉnh, thành phố, nhiều cơ quan bộ, ngành trên cả nước. 100% cơ quan Ban TDTT cấp tỉnh, hai thành phố Hà Nội, Hải Phòng đều vui vì được nhận “cán bộ tốt nghiệp khóa đầu tiên Trường Trung cấp TDTT Trung ương”. Cuối mùa hè năm 1961, có tới 18 tỉnh, các Ban TDTT Bộ Giao Thông – Vận tải, Bộ Công nghiệp nặng, Bộ Công nghiệp nhẹ, Bộ Nông nghiệp, Bộ Thủy lợi, Ban TDTT Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam, Trung ương Đoàn Thanh niên lao động Việt Nam, cả các Tổng cục Đường sắt, Tổng cục Bưu điện, Tổng cục Lâm nghiệp, Tổng cục Nông trường, lãnh đạo các mỏ than vùng Đông Bắc, TP Việt Trì và Khu Gang thép Thái Nguyên cử cán bộ tổ chức về nằm tại Rừng Sặt cả tuần xin nhà trường điều thêm cán bộ tốt nghiệp cho cơ sở.

Bước vào thực hiện kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (1961-1965), cả miền Bắc là một đại công trường xây dựng khổng lồ. Phong trào TDTT phát triển mạnh mẽ chưa từng có. Cuộc vận động mọi người hăng hái “Tập thể dục vệ sinh buổi sáng”, “Rèn luyện thân thể theo tiêu chuẩn” thi lấy bằng bơi lội, đi xe đạp phổ thông, chạy phổ thông cấp II và cấp I, thì phải nói sự đóng góp rất đáng kể của anh chị em cán bộ TDTT tốt nghiệp khóa Trung cấp 1.

Trong không khí tưng bừng cả nước “Chào 61 đỉnh cao muôn trượng” (Thơ Tố Hữu), Ngành TDTT với các cán bộ tốt nghiệp Trường Trung cấp TDTT Trung ương thật có giá, mỗi khi xuống nhà máy, nông trường hoặc một cơ quan, xí nghiệp để vận động xây dựng phong trào TDTT. Ban TDTT Hà Nội bấy giờ có nhiệm vụ chăm lo sức khỏe cho 70 vạn dân Thủ đô, trong đó có tới hơn 20 vạn công nhân, viên chức, gần 10 vạn học sinh các cấp. Cuộc phát động thi đua tập luyện tiến tới Đại hội TDTT Thủ đô lần thứ nhất 1961, các phong trào: chạy Việt dã Tiền phong, bơi đường dài “Vượt sông Hồng”, “Tổ rèn luyện thân thể” của công nhân, công chức các cơ quan, xã viên hợp tác xã nông nghiệp phát triển khắp ngoại thành nhiều như nấm sau mưa. Có được khí thế hừng hực đó phải kể đến sự đóng góp công sức và tâm huyết của những cán bộ từ Rừng Sặt ra.

Đến phòng Nhân dân Ban TDTT Hà Nội ở 10 phố Trịnh Hoài Đức, tôi thường xuyên gặp các anh Hoàng Hưng, Trần Kiên, Trịnh Quốc Ân, Nguyễn Văn Hòa…các chị Lan Anh, Hồng Loan…cứ như con thoi đi về từ các cơ sở. Một lực lượng cán bộ nữa được thành phố đưa về các khu (cấp quận ngày nay): Nguyễn Mạnh Hùng, Phạm Bích Thủy, Đặng Mạnh Thủy (Đống Đa), Nguyễn Văn Cầu, Nguyễn Thị Én (Hoàn Kiếm), Nguyễn Văn Hùng (Ba Đình), Nguyễn Huy Anh (Hai Bà Trưng)… Về Ngành Giáo dục: Phạm Duy Ninh, Nguyễn Đình Huynh, Lê Gia Tường, rồi những Đức, Thưởng, Quý, Tuân, Hồng, Châu, Quỳnh… cùng các anh Cao Bá Phúc, Lê Nguyên Long đã mang đến sức mạnh hoạt động TDTT Thủ đô ngày có vị thế xuất sắc trên bản đồ TDTT quốc gia.

Tương tự như Hà Nội, Hải Dương có Vũ Khắc Lùng, Nguyễn Thị Nhị; về Hải Phòng có Đặng Kiến Phong, Nguyễn Thị Dung, Nguyễn Thị Hồng Loan, Hùng “đỏ”, Nguyễn Văn Nhật; Lên Lạng Sơn có Quang Tự; Cao Bằng có Trần Ngọc Hải; Hòa Bình có Nguyễn Trọng Dũng; Xa tít tắp Hà Giang có Nguyễn Trọng Khang, Khu tự trị Thái Mèo (Lai Châu) có Phạm Hiển; Sơn La có Trương Công Bằng; Quảng Bình có Nguyễn Hữu Ái; Bắc Ninh có Nguyễn Thái Sơn, Vũ Mạnh Hùng, Nguyễn Văn Vân; Thái Bình có Nguyễn Văn Hinh, Lan Anh… và hàng trăm anh chị tốt nghiệp khóa 1 có mặt ngay trên trận địa TDTT các tỉnh Hồng Quảng (nay là Quảng Ninh), Nam Định, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Yên Bái, Tuyên Quang, Đặc khu Vĩnh Linh…

Nhiều người khóa TC1 chỉ ít năm công tác đã đảm đương trọng trách chánh phó Ty TDTT, trưởng phó phòng hoặc trở thành HLV quốc gia về điền kinh, bắn súng, bơi lội, thể dục dụng cụ và nhiều môn thể thao khác.

Hơn 50 anh chị em khóa TC1 về địa bàn Thủ đô, hình ảnh say mê công tác của các anh Ngô Xuân Bắc, Nguyễn Văn Ngọ (LHCĐ Hà Nội) hay Huy Anh, Nguyễn Thị Én, Mạnh Hùng, Bích Thủy, Mạnh Thủy (cấp khu huyện), chị Thân, các anh Hoàng Hưng, Hồng, Châu, Thưởng, Ninh, Tường… đã mang đến cho TDTT Hà Nội những động lực mới.

Anh Trần Ngọc Hải, một chàng trai Hà Nội được phân công lên “nước non Cao Bằng” trọn 40 năm dài. Giám đốc Hải đã góp phần đưa hoạt động TDTT trong đồng bào các dân tộc Việt Bắc vươn lên giành thứ hạng cao trong bảng vàng “Đơn vị xuất sắc các tỉnh miền núi”.

Ở Hải Dương, anh Vũ Khắc Lùng cũng vậy. Là người xông xáo gây dựng phong trào TDTT, cùng các đồng nghiệp, anh Lùng tạo lên nhiều điển hình “Tiên tiến xuất sắc” cấp tỉnh và toàn quốc như Văn An, Nam Chính, cấp huyện và toàn ngành có: Chí Linh, Ninh Giang, Nam Sách và hàng chục trường trung học, cao đẳng, dạy nghề. Nhà nước tặng thưởng hai tấm huân chương Lao động hạng Ba và hạng Nhì cho Giám đốc Vũ Khắc Lùng đã khẳng định công sức của một trong những học sinh Khóa Trung cấp 1 trong sự nghiệp xây dựng nền TDTT cách mạng như Bác Hồ từng mong muốn “Dân cường thì quốc thịnh”. Gương về sự rèn luyện, xả thân công tác trên trận địa TDTT của nhọc sinh khóa 1 có rất nhiều, hầu như ở tỉnh nào cũng có.

Khoa 1 truong dai hoc tdtt bn

Cựu học sinh trung cấp khóa 1 chụp ảnh lưu niệm tại cổng trường nhân dịp Hội khóa ngày 15/3/2014

Thoắt đã hơn nửa thế kỷ. Nhiều anh chị em khóa Trung cấp I đã khuất bóng vì bệnh tât, tuổi già. Nhưng trí tuệ, tâm và sức của các anh, các chị Trung cấp I cống hiến cho phong trào TDTT đất nước còn sáng mãi. Nền TDTT Việt Nam ghi đậm những cống hiến đó của các chiến sĩ lớp đầu tiên ở hàng tiền đạo trên trận địa vì sức khỏe nhân dân, vì thành tích thể thao Việt Nam trên đấu trường quốc tế.

Trương Xuân Hùng

Nhà báo, Cựu học sinh khóa I

Trường Trung cấp TDTT Trung Ương

Share.

Leave A Reply